🇱🇰 2025/2026 සඳහා Individual Income Tax Liability ගණනය කරන්නේ කොහොමද?
💰 ඔබ ගෙවිය යුතු Income Tax එක නිවැරදිව ගණනය කරමු
Salary එකක් ලැබුණත්, Business එකක් කළත්, Rental Income තිබුණත්, Investment Income තිබුණත් — ඔබගේ Income Tax Liability එක නිවැරදිව හඳුනාගැනීම ඉතා වැදගත්.
විශේෂයෙන් 2025/2026 Year of Assessment සඳහා අදාළ Personal Relief, Allowable Deductions සහ Progressive Tax Rates නිවැරදිව යොදාගෙන Tax Liability එක ගණනය කළ යුතුයි.
අපි පියවරෙන් පියවර බලමු. 👇
1️⃣ මුලින්ම ඔබගේ Income Sources හඳුනාගන්න
Individual කෙනෙකුට විවිධ ආකාරවලින් ආදායම් ලැබිය හැකියි.
🔹 Employment Income – Salary, Bonus, Allowances
🔹 Business Income – Business / Trade වලින් ලැබෙන ආදායම
🔹 Investment Income – Rent, Interest, Dividend වැනි ආදායම්
🔹 Other Taxable Income – වෙනත් taxable income
ඒ නිසා Salary එක පමණක් බලලා ඔබගේ Income Tax Liability එක තීරණය කිරීම ප්රමාණවත් නොවේ.
2️⃣ Assessable Income හඳුනාගන්න
2025/2026 Year of Assessment එක තුළ ඔබට ලැබුණු taxable income හඳුනාගත යුතුයි.
උදාහරණයක්:
Employment Income = Rs. 2,400,000
Business Income = Rs. 1,000,000
Rental Income = Rs. 600,000
Total Income = Rs. 4,000,000
නමුත් මේ Rs. 4,000,000 තවමත් final Taxable Income එක නොවේ.
3️⃣ Allowable Deductions අඩු කරන්න
Business Income වැනි income එකක් ගණනය කිරීමේදී නීතිය යටතේ allowable deductions ලෙස පිළිගන්නා වියදම් අඩු කළ හැකියි.
උදාහරණ:
✔️ Business-related expenses
✔️ Employee costs
✔️ Rent
✔️ Utilities
✔️ Capital allowances
✔️ වෙනත් allowable business expenses
⚠️ Personal expenses සාමාන්යයෙන් business deduction එකක් ලෙස claim කළ නොහැක.
ඒ නිසා Business එකේ වියදම් වූ සෑම මුදලක්ම Tax Deduction එකක් නොවේ.
4️⃣ Personal Relief සැලකිල්ලට ගන්න
2025/2026 Year of Assessment සඳහා qualifying resident individual හෝ non-resident citizen of Sri Lanka සඳහා:
🟢 Personal Relief = Rs. 1,800,000
උදාහරණයක්:
Assessable Income = Rs. 6,000,000
Less: Personal Relief = Rs. 1,800,000
Taxable Income = Rs. 4,200,000
⚠️ වැදගත්: Personal Relief එක gains from the realization of investment assets සඳහා අදාළ නොවේ.
5️⃣ 2025/2026 Exact Individual Income Tax Rates
Taxable Income එකට Progressive Tax Rates apply කළ යුතුයි.
| Taxable Income | Tax Rate |
|---|---|
| First Rs. 1,000,000 | 6% |
| Next Rs. 500,000 | 18% |
| Next Rs. 500,000 | 24% |
| Next Rs. 500,000 | 30% |
| Balance | 36% |
📌 මතක තබාගන්න
Income එකේ මුළු මුදලටම highest tax rate එක apply කරන්නේ නැහැ.
Taxable Income එක tax bands වලට බෙදාගෙන එක් එක් කොටසට අදාළ tax rate එක යොදනවා.
🧮 6️⃣ Numerical Example – Rs. 6 Million Income
අපි හිතමු Individual කෙනෙකුගේ 2025/2026 සඳහා Assessable Income:
Rs. 6,000,000
Qualifying Personal Relief:
Rs. 1,800,000
එවිට:
Rs. 6,000,000 − Rs. 1,800,000
= Taxable Income Rs. 4,200,000
දැන් Tax එක ගණනය කරමු.
🔹 First Rs. 1,000,000 @ 6%
Rs. 1,000,000 × 6%
= Rs. 60,000
🔹 Next Rs. 500,000 @ 18%
Rs. 500,000 × 18%
= Rs. 90,000
🔹 Next Rs. 500,000 @ 24%
Rs. 500,000 × 24%
= Rs. 120,000
🔹 Next Rs. 500,000 @ 30%
Rs. 500,000 × 30%
= Rs. 150,000
🔹 Remaining Rs. 1,700,000 @ 36%
Rs. 1,700,000 × 36%
= Rs. 612,000
🧾 Total Income Tax
Rs. 60,000
- Rs. 90,000
- Rs. 120,000
- Rs. 150,000
- Rs. 612,000
= Rs. 1,032,000
ඒ අනුව:
Assessable Income
Rs. 6,000,000
Less: Personal Relief
Rs. 1,800,000
Taxable Income
Rs. 4,200,000
Income Tax Liability
🔴 Rs. 1,032,000
7️⃣ AIT / WHT ගෙවා තිබුණොත්?
ඔබගේ income එකෙන් AIT (Advance Income Tax) හෝ WHT (Withholding Tax) deduct කර තිබිය හැකියි.
උදාහරණයක් ලෙස:
Income Tax Liability = Rs. 1,032,000
Less: Eligible Tax Already Paid / Credit = Rs. 300,000
Balance Tax Payable
Rs. 1,032,000 − Rs. 300,000
= Rs. 732,000
ඒ අනුව eligible tax credits/payments නිවැරදිව සැලකිල්ලට ගත් පසු final tax payable එක හඳුනාගත හැකියි.
8️⃣ Rental Income තිබෙන අයට වැදගත් කරුණක්
Qualifying resident individuals සඳහා Rental Income සම්බන්ධයෙන් නීතියේ සඳහන් කොන්දේසි සපුරන්නේ නම් 25% Rent Relief එකක් ලබාගත හැකි අවස්ථාව තිබේ.
ඒ නිසා Rental Income තිබෙන අය Tax Return එක සකස් කිරීමේදී මේ පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුයි.
📌 Individual Income Tax Calculation – Simple Formula
Step 1
Total Assessable Income
➖
Step 2
Allowable Deductions / Adjustments
➖
Step 3
Applicable Reliefs
⬇️
Taxable Income
ඊළඟට:
Taxable Income
➡️ 6%
➡️ 18%
➡️ 24%
➡️ 30%
➡️ 36%
අදාළ Progressive Tax Rates අනුව tax calculate කරන්න.
ඉන්පසු:
Gross Tax Liability
➖
Eligible Tax Credits / Tax Already Paid
⬇️
🔴 Final Tax Payable
⚠️ Tax Calculation කිරීමේදී සිදුවන පොදු වැරදි
❌ Salary එක පමණක් බලලා Tax Liability එක calculate කිරීම
❌ Bank account එකට ලැබුණු මුළු මුදලම taxable income ලෙස සැලකීම
❌ Business එකේ සියලු expenses tax deductions ලෙස claim කිරීම
❌ Personal expenses business expenses ලෙස claim කිරීම
❌ මුළු income එකටම එකම tax rate එකක් apply කිරීම
❌ AIT / WHT deductions සඳහා supporting documents තබා නොගැනීම
❌ Rental Income සඳහා අදාළ tax treatment නොසැලකීම
✅ නිවැරදි Tax Planning එකක් කරන්නේ මෙහෙමයි
✔️ සියලු Income Sources හඳුනාගන්න
✔️ Allowable Deductions නිවැරදිව හඳුනාගන්න
✔️ Applicable Reliefs සහ Exemptions පරීක්ෂා කරන්න
✔️ Taxable Income calculate කරන්න
✔️ Progressive Tax Rates apply කරන්න
✔️ AIT / WHT සහ eligible tax credits සැලකිල්ලට ගන්න
✔️ Supporting Documents තබාගන්න
✔️ Income Tax Return එක නිවැරදිව file කරන්න
💡 Tax Planning කියන්නේ Tax නොගෙවා සිටීම නොවේ!
Tax Planning කියන්නේ නීතියට අනුකූලව ඔබට හිමි:
✔️ Reliefs
✔️ Deductions
✔️ Exemptions
✔️ Tax Credits
✔️ වෙනත් නීත්යානුකූල Tax Benefits
නිවැරදිව භාවිතා කරමින් ඔබගේ Tax Liability එක නිවැරදිව කළමනාකරණය කිරීමයි.
📅 2025/2026 Year of Assessment
ඔබට:
Salary + Business Income + Rental Income + Investment Income
වැනි income sources කිහිපයක් තිබේ නම්, ඔබගේ Taxable Income සහ Final Tax Liability එක නිවැරදිව calculate කරගැනීම ඉතා වැදගත්.
📌 Prepared by eFiling Tax Consultants
